قسمت دوم
به بدن من احترام بگذارید
فرصتهای خوب بسیاری وجود دارند که راجع به این مسائل با کودکان صحبت کنیم. زندگی هرروزهی آنها پر از موقعیتها و اتفاقاتی است که در آن بدن نقش مرکزی دارد. برای مثال میتوانید زمانی که کودک قسمتهای جدیدی از بدن و کارکرد آنها را کشف میکند یا زمانی که در حال حمام با دیگر کودکان است از فرصت استفاده کنید. اینکه کودکان خردسال اغلب سوالاتی در باره بدن میپرسند فرصتهایی برای مکالمه مستقیم میدهد.
- اجازه دهید کودکانتان در مراقبتهای روزانهی خود مانند تعویض پوشک مشارکت کنند. به آنها توضیح دهید در حال انجام چه کاری با بدن آنها هستید و چرا این کار را میکنید.
- هرچه زودتر آموزش کودکان در مورد شستن قسمتهای خصوصی و تمیز کردن خودشان بعد از دستشویی را شروع کنید.
- کودکان را مجبور به بغل کردن، بوسیدن یا نشستن در بغل دوستان و فامیل نکنید. به جای آن از او بپرسید آیا این چیزی است که او دوست دارد انجام دهد یا نه.
- توضیح دهید که اگر کسی کاری با بدن کودک انجام میدهد که او نمیخواهد یا کسی قصد انجام آن را دارد، میتوانند بگویند نه و با بزرگترهای دیگر در مورد آن صحبت کنند.
- به کودک یاد بدهید که اشکالی ندارد بگوید نه، حتی به افرادی که دوست دارد.
رازهای خوب و بد
فکر خوبی است که به کودکان خردسال تفاوت میان رازهای خوب و بد را آموزش دهید. رازهای خوب چیزهایی مانند کادوی تولد و هدیههای کریسمس هستند. چیزهایی که شما را خوشحال میکنند. رازهای بد چیزهایی هستند که شما را ناراحت میکنند یا باعث “دلدرد” شما میشوند. رازهای بد می توانند گفته شوند، حتی اگر کسی گفته باشد که اجازه آن را ندارید. صحبت کردن در مورد رازهای خوب و بد راهی برای تشویق کودکان به منظور در میان گذاشتن اتفاقات ناخوشایندی است که کسی به آنها گفته نمیتوانند راجع به آن صحبت کنند.
کودکان در سنین مدرسه
برای بسیاری از کودکان، بلوغ، همان اوایل، حدوداً میان هشت تا دوازده سالگی، اتفاق میافتد. بدن رشد کرده و تغییر مییابد، شبیه شدنِ بیشتر به بدن بزرگسالان را آغاز میکند و در مقابل، افکاری در مورد تمایلات جنسی و رابطهی با دیگران را به میان میآورد. در اینجا دوستان همسن میتوانند بر کودکان تاثیر داشته باشند.
کودکانی که در سنین مدرسه هستند ممکن است قبلا به این حس قوی رسیده باشند که بدنشان چیزی ارزشمند است و حق تصمیمگیری در مورد آن متعلق به خود آنهاست. در این موارد، آنها میدانند که میخواهند به چه کسانی نزدیک باشند و وقتی نسبت به چیزی حس خوبی ندارند چگونه نه بگویند. اما ناگهان یک سری موضوعات جدید به میان میآیند. کودک مدرسه را شروع میکند، دوستان جدید پیدا میکند، و قواعد اجتماعی جدید شکل میگیرند. بزرگترها با پذیرا بودن نسبت به تغییرات، چه در کودکان و چه در محیط اطراف آنها و صحبت در مورد آن با کودکان، با در نظر داشتن اینکه آنها در چه سطحی از رشد قرار دارند، میتوانند عملکرد مثبتی داشته باشند.
کودکان معمولاً بین هفت تا نه سالگی از وجود روابط صمیمی آگاه هستند و اطلاعات اغلب از خواهر- برادر، دوستان یا رسانه دریافت میشوند، مگر اینکه ما به عنوان والدین انتخاب کرده باشیم که موضوع را مطرح کنیم. کودکان در این سن معمولاً در مورد بدن خودشان که در حال تغییر است کنجکاوند- کنجکاویهایی از قبیل چرا اینگونه به نظر میرسند، چه تفاوتهایی میان جنسیتها وجود دارد و اینکه آیا بدن خودشان متناسب است یا خیر.
بزرگترها فرصت این را دارند که با مشارکت زودهنگام در فراهم کردن اطلاعات متناسب با سن، برای کودکان یک تصویر سالم و دقیق از بدن و تمایل جنسی ارائه کنند. کودکان ممکن است صحبت در مورد روابط صمیمانه را در مدرسه آغاز کرده یا والدینشان را در حال بوسیدن یکدیگر دیده باشند. چنین موقعیتهایی سوالهایی را پیش میکشند و فرصتهایی را برای توضیح این امر فراهم می کنند که “نزدیکی” زمانی امر مثبتی است که بین دو نفر که به هم علاقه شخصی دارند و به یکدیگر اهمیت میدهند، اتفاق بیافتد.
اگر تصویری که کودک میسازد تنها بر مبنای اطلاعات رسیده از رسانه، خواهر و برادر و مانند اینها باشد، به احتمال زیاد تصویری تحریف شده است.
شما به عنوان بزرگتر میتوانید زمانی که با کودکان در مورد روابط صمیمانه صحبت میکنید، توضیح دهید رفتار نامناسب چه معنایی دارد و اگر کسی میخواهد به قسمت خصوصی بدن کودک نگاه کند یا دست بزند، یا از کودک بخواهد قسمت خصوصی بدن خود را لمس کند یا نگاه کند، بدون اینکه کودک آن را بخواهد یا درک کند، به این معنی است که آن رفتار اشتباه و ممنوع است. بگویید که این موضوع بسیار غیرمعمول است، اما میتواند اتفاق بیافتد. توضیح دهید که همهی بزرگترها میدانند که این کار مجاز نیست.
در این زمینه، شما میتوانید اشاره کنید که لزومی ندارد شخص حتماً بزرگسال باشد؛ ممکن است یک نوجوان یا کودک دیگر باشد. به کودک اطمینان دهید که اشکالی ندارد در مورد آن صحبت کند:. اگر کسی نسبت به تو رفتار نامناسبی داره یا تلاش میکنه رفتار نامناسبی داشته باشه، ازت میخوام بدونی که میتونی در مورد آن با من صحبت کنی. فکر خوبی است که به کودک بگویید که بزرگسالان دیگری مانند مادربزرگ، دخترخاله-پسرخاله، معلم، یا کسی که کودک به وی اعتماد دارد نیز وجود دارند که کودک میتواند با آنها صحبت کند و تصمیم در مورد این که با چه کسی صحبت کند، مربوط به خود اوست. تاکید کنید این که کسی نسبت به او رفتار نامناسبی نشان میدهد هیچگاه تقصیر کودک نیست و یا وی مسوول آن رفتار محسوب نمیشود. از آنجاییکه که کودکان معمولاً وفادار هستند و نمیخواهند دیگران را به دردسر بیندازند، میتوانید به او اطمینان دهید کسانی که رفتارهای نادرستی دارند میتوانند در مورد مشکلشان کمک دریافت کنند: افرادی که کارهای بدی با کودکان می کنند برای متوقف کردن این رفتارها نیاز به کمک دارند و میتوانند این کمک را دریافت کنند.
ممکن است صحبت در مورد این قبیل چیزها احساسی ناخوشایندی به وجود بیاورد و پیدا کردن موقعیت مناسب سخت باشد. یک توصیه این است که زمانی که رسانهها در مورد این مسائل گزارش میدهند موضوع را پیش بکشید. برای مثال، ممکن است در مورد کودکانی که در معرض پیشنهادهای جنسیِ آنلاین قرار گرفتهاند یا موقعیتهایی که کودکان، قربانی تعرض یا سوءاستفاده جنسی بودهاند، گزارشی پخش شود. میتوانید از کودک بپرسید آیا در مورد این واقعه شنیده است یا نه، و چه فکری در مورد آن میکند. چه کودک قبلاً از موضوع اطلاع پیدا کرده باشد و چه نه، فرصتی است برای شما که احساسات و افکارتان را بروز دهید و موضوع را به شیوهای طبیعی پیش بکشید.
- به کودک کمک کنید یک تصویر سالم و متعادل از بدن و رابطهی صمیمانه داشته باشد. دانش و دیدگاه خود را برای تکمیل تصویرِ ارائه شده به کودک از طریق رسانه و خواهر برادر بزرگتر مطرح کنید.
- در مورد اینکه رابطه یک چیز مثبت و با ارزش است شفاف صحبت کنید. همچنین توضیح دهید که چه چیزی نادرست و ممنوع است.
- توضیح دهید اگر اتفاقی افتاده است هیچگاه اشکال ندارد که در مورد آن صحبت کنید، و کودک میتواند انتخاب کند که با کدام بزرگسال صحبت کند.
- اگر در پیدا کردن فرصت مناسب برای پیش کشیدن موضوع مشکل دارید، زمانی که در رسانهها موضوع مطرح میشود فرصت را غنیمت بشمارید.
ادامه دارد...